Жоғары білім беру жүйесінің даму тенденцияларына салыстырмалы талдау: Қазақстан мен Өзбекстан мысалдары негізінде

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан мен Өзбекстандағы жоғары білім беру жүйелерінің дамуындағы қазіргі үрдістердің салыстырмалы талдауы ұсынылған. Білім беруді қаржыландыру, оқу бағдарламаларының өзектілігі, ғылым мен инновацияның жай-күйі сияқты негізгі аспектілер қарастырылады. Кеңестік өткеннің ортақтығына қарамастан, елдер ұқсас мәселелерді - түлектердің еңбек нарығының талаптарына сәйкес келмеуі, икемді дағдылардың болмауы, ғылыми базаның шектеулілігі - және реформаларға көзқарастар мен оларды жүзеге асыру қарқынындағы айырмашылықтарды көрсетеді. Екі ел де тәуелсіздік алғаннан бері білім беру реформаларын жүзеге асырып, жаңа экономикалық режимге сәйкес білім беру саясаты мен бағдарламаларын әзірлеп, білім беруді физикалық және сапалық тұрғыдан жақсартуға инвестицияларды кеңейтті. Олар білім беру саласын кедейлікті азайту және экономикалық өсу стратегияларының негізгі құрамдас бөлігі ретінде қарастырады. Бұрынғы кеңестік республика болған Өзбекстан білім беру жүйесін батыл түрде өзгертіп, 1992 жылы толық көлемді білім беру реформасын бастады. 2015 жылға қарай реформалар жалпыға қолжетімділікке және білім беру сапасын жақсартуға бағытталған болатын. Қазақстан жағдайында, 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан бері білім беруді дамыту бағдарламалары да білім беру жүйесін реформалауға институционалдық дайындықпен қатар үздіксіз әзірленіп және жүзеге асырылып келеді. 2015 жылға дейінгі бағдарламалар білім беру жүйесін реформалау және білім беру мазмұнын сапалы түрде жақсарту қажеттілігін мойындай отырып, мемлекеттік қаржылық қолдауды кеңейту туралы шешім қабылдады. Талдау бізге аймақтағы жоғары білімнің қазіргі жағдайын бағалауға және оны одан әрі дамыту бағыттарын анықтауға мүмкіндік береді.