Халықаралық қатынастар контекстіндегі мәдениетаралық коммуникацияның ұғымы мен мәні

Аңдатпа

Мақалада қазіргі халықаралық қатынастар контексіндегі мәдениетаралық коммуникацияның ұғымы, мәні және негізгі сипаттамалары қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі жаһандану үдерістерінің күшеюі, халықаралық мобильділіктің артуы, мәдени алмасулардың кеңеюі және халықаралық ынтымақтастықтың жаңа нысандарының қалыптасуы жағдайында мәдениетаралық өзара іс-қимылдың маңызының артуымен айқындалады. Мәдениетаралық коммуникация мемлекеттер, қоғамдар мен мәдениеттер арасындағы өзара әрекеттесудің маңызды тетігі ретінде қарастырылып, халықаралық диалогты нығайтуға, мәдени дипломатияны дамытуға және әлемдік саясаттағы қақтығыстық әлеуетті төмендетуге ықпал ететін фактор ретінде талданады. Зерттеудің мақсаты – мәдениетаралық коммуникацияның мәнін талдау, оның халықаралық қатынастар жүйесіндегі рөлін айқындау, сондай-ақ Қазақстанның көпмәдениетті қоғамы жағдайындағы қызмет ету ерекшеліктерін қарастыру.

Мақалада шетелдік және отандық зерттеушілердің еңбектерінде ұсынылған мәдениетаралық коммуникацияны зерттеудің негізгі ғылыми тәсілдері қарастырылады. Мәдениеттің халықаралық өзара әрекеттестікке ықпалына, халықтар мен мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты дамытудағы мәдениетаралық диалогтың рөліне, сондай-ақ сыртқы саяси ықпал ету құралы ретіндегі «жұмсақ күш» тұжырымдамасына ерекше назар аударылады. Тиімді мәдениетаралық коммуникацияға ықпал ететін факторлармен қатар этноцентризм, мәдени стереотиптер және коммуникативтік модельдердегі айырмашылықтар сияқты негізгі кедергілер талданады.

Қазақстандық тәжірибені талдау негізінде көпмәдениетті және көптілді орта, ұлтаралық келісім саясаты, мәдени диалогты дамыту және тілдік әртүрлілікті қолдау мәдениетаралық өзара әрекеттестіктің тиімді тетіктерін қалыптастыруға қолайлы жағдай жасайтыны көрсетілген. Зерттеу нәтижесінде мәдениетаралық коммуникацияның қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз етудегі, халықаралық ынтымақтастықты нығайтудағы және жаһандану жағдайындағы тұрақты дамуды қолдаудағы маңызды фактор екендігі туралы қорытынды жасалады.